streektaal

In 1997 werd het Limburgs erkend als streektaal volgens het Europees Handvest van regionale talen en talen van minderheden. Het Limburgs is dan ook een van de speerpunten van het cultuurbeleid van de provincie Limburg. De streektaalfunctionaris van het Huis voor de Kunsten Limburg ontwikkelt activiteiten en projecten die gericht zijn op streektaaleducatie en het onder de aandacht brengen en levend houden van de Limburgse streektaal. Verder geeft hij informatie over (de spelling van) het Limburgs, doet onderzoek naar het Limburgs, biedt ondersteuning bij het schrijven van een tekst in het Limburgs en ontwikkelt lesmateriaal voor het basis- en voortgezet onderwijs.
 
De streektaalfunctionaris werkt nauw samen met de Raod veur ’t Limburgs, een commissie die in het leven is geroepen door Gedeputeerde Staten om zorg te dragen voor het Limburgs, en Veldeke Limburg, de organisatie die de Limburgse taal en de Limburgse volkscultuur bevordert en activiteiten organiseert zoals de Declamatiewedstrijd voor kinderen en de Veldeke Literatuurprijs.

Kijk voor meer informatie over de Limburgse streektaal ook eens op de website www.limburgsedialecten.nl.  

 
streektaal agenda
  • 08 maart 2015 14:30 - 16:00 Sprankelend Torna | Cultura-café
    De onlangs gestarte Torna | Cultura-cafés zijn bijzonder goed ontvangen, met veel belangstelling en lovende kritieken…
    De onlangs gestarte Torna | Cultura-cafés zijn bijzonder goed ontvangen, met veel belangstelling en lovende kritieken over het gebodene. Dat belooft ook weer veel goeds voor zondag 8 maart a.s. Gastheer Arno Walraven (Horn) presenteert die middag een sprankelend en boeiend Cultureel-Café in Aod Thoear. De aanvang is om 14.30 uur en de entree bedraagt € 5,-.

    Mét ‘ne Franse slaâg
    Fons Heuvelmans heeft in diverse programma’s in het gehele land Franstalige liedjes gezongen. De laatste jaren laat hij zich bijstaan door zijn vaste begeleidingsband. Het afgelopen jaar heeft Fons vooral gewerkt aan het schrijven van nieuw repertoire in zijn eigen Stramproyer dialect. Hij zingt in het Torna | Cultura-café een selectie uit zijn programma 'Mét ‘ne Franse slaâg' waarin deze nieuwe liedjes worden afgewisseld met bekend Franstalig repertoire. Hij wordt daarbij begeleid door zijn zoon Casper op basgitaar en Yanick Douven op piano.

    Noormannenschouwspel - Het Pact van Asselt
    Het Noormannenschouwspel is een unieke Limburgse openluchtmusical, gebaseerd op een historisch verhaal, zoals zich dat in de Noormannentijd in Asselt heeft afgespeeld. Het is de geschiedenis van het Pact van Asselt, dat in 882 gesloten werd tussen Godfried de Noorman en de Frankische keizer Karel de Dikke. Het spel en de liederen vertellen over de bezetting, de relatie met de Limburgse bevolking: de machtstrijd, de intriges, de liefde en romances. De teksten, muziek en zangnummers zijn geschreven door Ton Custers. Samen met Maartje Heijckers, (zang) en Vic Mostart (producent) geeft hij een voorproefje van de opvoering van dit spektakelstuk. Het wordt onder regie van Resi Coumans, in juni 2015 aan de boorden van de Maas in Asselt opgevoerd.

    Toon Hermans Huis Roermond
    Over ruim een maand wordt aan de Willem II-singel 17 in Roermond het Toon Hermans Huis in gebruik genomen. Toon Hermans Huizen zijn ontmoetingsplaatsen voor mensen met kanker en hun naasten waar begeleiding en ondersteuning wordt geboden. Anita Janssen (Heel) is benoemd tot directeur van het Toon Hermans Huis Roermond. Samen met een groep enthousiaste vrijwilligers wil ze iets moois neerzetten voor Roermond en omgeving. Zij laat het publiek graag kennismaken met het nieuw te openen Toon Hermans Huis Roermond.   

    Vaste gasten
    Uiteraard ontbreken de vasten podiumgasten, Jo Wijnen (columnist) en Har Sniekers, (stadsdichter) niet op 8 maart. Naar hun voordrachten wordt telkens weer met veel interesse uitgekeken.


    Lees meer
  • 18 mei 2015 19:30 - 21:00 Lezing Leonie Cornips - Tweetalig opgroeien in dialect en standaardtaal
    De ABN-campagnes van de jaren 60 en 70 bestreden het dialect als thuistaal, omdat dit geassocieerd werd met achterstand…
    De ABN-campagnes van de jaren 60 en 70 bestreden het dialect als thuistaal, omdat dit geassocieerd werd met achterstand in de verwerving van de standaardtaal. Ondertussen is er heel wat onderzoek uitgevoerd dat het tegendeel aantoont: opgroeien in meertaligheid zorgt voor extra neurale stimulansen. De verwerving van twee talen op kinderleeftijd is wederzijds stimulerend, het vergroot de taalgevoeligheid en vertraagt dementie op latere leeftijd.

    Jared Diamond (University of California) ontdekte dat meertaligheid ook een positieve invloed heeft op de uitvoerende werking van het menselijk brein (o.a. door betere concentratie). Neurowetenschapper Ellen Bialystok van de York University in Toronto-Canada bevestigde dit en beklemtoonde de positieve invloed van meertaligheid op de metalinguïstische ontwikkeling (gevoel voor de onderliggende structuur van talen). Het PRIMA-cohortonderzoek (1994-2005) in samenwerking met het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen vergeleek kleuters die eentalig in het Nederlands werden opgevoed met kleuters die tweetalig in het dialect en de standaardtaal werden grootgebracht. Ook dit toonde een hogere taalvaardigheid aan bij kinderen die het Limburgs als moedertaal meekregen naast het Nederlands als schooltaal.

    Het afgelopen jaar deed Leonie Cornips (bijzonder hoogleraar Universiteit Maastricht en Meertens Instituut Amsterdam) een gelijkaardig onderzoek op scholen in Elsloo en omgeving, bij honderd eentalig Nederlands sprekende kinderen van 6 tot 12 jaar en eenzelfde groep tweetalig Limburgs-Nederlands sprekende scholieren.

    Datum: 18 mei
    Aanvang: 19.30 uur
    Locatie: Universiteit Hasselt, campus Oude Gevangenis, auditorium Louis Roppe, Martelarenlaan 42, Hasselt
    Entree: € 3,- / € 2,- voor studenten

    De organisatie is in handen van de Universiteit voor het Maatschappelijk Belang i.s.m. de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde, Veldeke Bels(j) Limburg, de Raod veur 't Limburgs en Provincie Limburg

    Meer weten? Neem contact op met Felix Bergers via felixbergers@hotmail.com of +32 011/26 90 84 (namiddagen), +32 089/35 64 20. Inschrijven voor de lezing is niet nodig. 
streektaal nieuws
  • 24 februari 2015 Veldeke Limburg presenteert Jaarboek 2014
    Veldeke Limburg zet zich al bijna 90 jaar in voor de bevordering van de aandacht voor het Limburgse immateriële…
    Veldeke Limburg zet zich al bijna 90 jaar in voor de bevordering van de aandacht voor het Limburgse immateriële erfgoed. Jaarlijks brengt de vereniging een jaarboek uit. De publicatie geeft een mooi en actueel beeld van het beleid dat de vereniging voor ogen staat en de vele activiteiten die zij organiseert. Vrijdag 27 februari a.s. om 19.00 uur presenteert Veldeke-Limburg het Jaarboek 2014. Naast een overzicht en uitvoerige beschrijving van de activiteiten in 2014, bevat dit boek ook resultaten van diverse onderzoeken naar de Limburgse streektaal, portretten van Limburgse schrijvers en dichters en een stand van zaken omtrent een geschiedenis van de literatuur in Limburg. De presentatie van het Jaarboek 2014 vindt plaats in Kasteel Groot-Buggenum (Loorderstraat 3) in Grathem. Het eerste exemplaar van het boek wordt overhandigd aan dr. Lou Spronck. Spronck geeft tijdens de presentatie een lezing over de Limburgportal op de DBNL site (Digitale Bibliotheek Nederlandse Letteren) en de ‘Geschiedenis van de Literatuur in Limburg’, een publicatie die in 2015 zal verschijnen. De presentatie wordt muzikaal omlijst door de Limburgstalige damesgroep ‘Op Geveul’. Het Jaarboek 2014 is vanaf maandag 2 maart a.s. te bestellen via de webshop van het Huis voor de Kunsten Limburg.

    In het 232 pagina tellende en rijk geïllustreerde Jaarboek 2014 staat onder andere een artikel over het grootschalige onderzoek van Jelske Dijkstra naar de cognitieve voordelen van meertaligheid. Een onderzoek dat ongetwijfeld weer nieuwe belangrijke gegevens oplevert in de discussie over de waarde van meertaligheid. Een ander taalkundig onderzoek dat in jaarboek wordt beschreven, is het onderzoek van Stefanie Ramachers van de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij onderzoekt de vraag hoe baby’s en kinderen een bepaald aspect van de Limburgse dialecten leren, namelijk het onderscheid tussen sleep- en stoottoon. Eén van de meest kenmerkende eigenschappen van het Limburgs.

    Roeland van Hout belicht in het jaarboek een onderwerp dat steeds opnieuw tongen losmaakt: de spelling van Limburgse dialecten. Voor het Limburgs bestaat sinds een jaar of tien de Spelling 2003 voor de Limburgse dialecten, die het mogelijk maakt alle Limburgse dialecten op een uniforme manier te schrijven. Sinds 2013 is er ook een website waarmee de Limburgse spelling thuis, achter de computer geoefend kan worden: www.limburgsespelling.nl.

    Ook het schutterswezen komt aan bod in het jaarboek. Het is immers een van de meest kenmerkende onderdelen van het Limburgse immateriële erfgoed. In veel Limburgse plaatsen zijn tot

    de dag van vandaag schutterijen actief en het Oud Limburgs Schuttersfeest behoort tot de hoogtepunten van het Limburgse culturele leven. Niet voor niets werd het OLS in 2014 door Nederland erkend als cultureel immaterieel erfgoed nadat dat in Vlaanderen al eerder was gebeurd. Luc Wolters beschrijft in het Jaarboek 2014 de historie en ontwikkeling van de schutterijen en schuttersfeesten en geeft een overzicht van de huidige stand van zaken in Belgisch- en Nederlands-Limburg.

    Traditiegetrouw worden in het jaarboek ook weer de teksten van de prijswinnaar en van de genomineerden van de Veldeke Literatuurpries opgenomen.

    Het Jaarboek 2014 van Veldeke Limburg is vanaf maandag 2 maart a.s. voor € 20,- (excl. verzendkosten) te bestellen in de webshop van het Huis voor de Kunsten Limburg. Kijk voor meer informatie op www.limburgsedialecten.nl of www.veldeke.net
  • 19 februari 2015 Vaktaal van de Limburgse mijnwerker via internet raadpleegbaar
    Van 1960 tot 2008 is er aan de universiteiten van Nijmegen en Leuven gewerkt aan het Woordenboek van de Limburgse…
    Van 1960 tot 2008 is er aan de universiteiten van Nijmegen en Leuven gewerkt aan het Woordenboek van de Limburgse Dialecten (WLD). De dialecten van Nederlands en Belgisch Limburg zijn vastgelegd in een woordenboek van 39 delen. Anders dan gebruikelijk lopen die delen niet van A tot Z, maar is de indeling thematisch.

    Een van de delen van het Woordenboek van de Limburgse Dialecten bevat de vaktaal van de Limburgse mijnwerker. Deze aflevering is in het kader van het Jaar van de Mijnen gedigitaliseerd en kan nu via www.limburgsedialecten.nl
    (publicaties/woordenboeken) worden bekeken en gedownload.

  • 10 februari 2015 Tweetalige kinderen in Limburg niet belast door dialect
    Een jaar geleden startte aan de Universiteit van Maastricht en het Meertens Instituut een kortlopend onderzoek…

    Een jaar geleden startte aan de Universiteit van Maastricht en het Meertens Instituut een kortlopend onderzoek onder tweetalige dialect-Nederlandssprekende kinderen in Limburg. Nu, een jaar later, zijn er al verrassende resultaten. Kinderen die veel Limburgse dialectwoorden gebruiken, lijken daar geen hinder van te ondervinden. Hun Nederlandse woordenschat wordt er niet door benadeeld.

    Uitvoerend onderzoeker is Kirsten van den Heuij, die het onderzoek combineert met een docentschap aan de Hogeschool Rotterdam. Ze legt uit dat het project deel uitmaakt van een groter VIDI-project van de Universiteit Utrecht van Elma Blom, naar cognitie en meertaligheid. “Uit dat onderzoek blijkt dat kinderen die tweetalig opgroeien, cognitieve voordelen kunnen hebben. Doordat zij continu een van hun twee talen moeten onderdrukken, kunnen zij heel goed relevante en irrelevante informatie scheiden. Op allerlei cognitieve taakjes scoren zij daarom over het algemeen beter dan eentalige kinderen.”

    Een dergelijke bevinding is belangrijk voor basisscholen maar ook voor crèches, kinderdagverblijven en peuterspeelzalen die vaak een zeer terughoudend beleid voeren ten aanzien van meertaligheid. In Limburg wordt het spreken van dialect ten zeerste ontmoedigd omdat men denkt dat het dialectspreken de ontwikkeling van het Nederlands zou belemmeren.

     

    lees meer…
  • 27 januari 2015 Basisschool De Driesprong Geleen wint Kinjer Vastelaovend Leedjesfestival
    De 16e finale van het Kinjer Vastelaovend Leedjesfestival dat afgelopen zondag plaatsvond in de sporthal in Oirsbeek,…

    De 16e finale van het Kinjer Vastelaovend Leedjesfestival dat afgelopen zondag plaatsvond in de sporthal in Oirsbeek, is gewonnen door Basisschool de Driesprong uit Geleen. Het lied Wat ‘t bèste biej mich pas! werd uitgeroepen tot het beste kindercarnavalslied van 2015. Het nummer is geschreven door Ben Erkens en Jo Deusings. 

    Basisschool de Lemborgh uit Limbricht werd tweede met het lied Lekker Kieke. De derde plek was voor Niels Sievers uit Sittard met het nummer Mien gitaar. In totaal stonden er vijftien finalisten op de planken.

    De registratie van de KVL-finale wordt op zaterdag 7 en zondag 8 februari uitgezonden op L1 TV.
     

    lees meer…
prikbord
Er zijn geen prikbordberichten
nieuwsbrief
Wilt u op de hoogte blijven van nieuws en activiteiten binnen de discipline Streektaal? Meld u dan op deze pagina aan voor de digitale nieuwsbrief.
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies, in verband met de werking van social media en Google Analytics.
Zo kunnen wij de site steeds verder verbeteren. Er worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen.

Wilt u cookies toestaan?