streektaal

In 1997 werd het Limburgs erkend als streektaal volgens het Europees Handvest van regionale talen en talen van minderheden. Het Limburgs is dan ook een van de speerpunten van het cultuurbeleid van de provincie Limburg. De streektaalfunctionaris van het Huis voor de Kunsten Limburg ontwikkelt activiteiten en projecten die gericht zijn op streektaaleducatie en het onder de aandacht brengen en levend houden van de Limburgse streektaal. Verder geeft hij informatie over (de spelling van) het Limburgs, doet onderzoek naar het Limburgs, biedt ondersteuning bij het schrijven van een tekst in het Limburgs en ontwikkelt lesmateriaal voor het basis- en voortgezet onderwijs.
 
De streektaalfunctionaris werkt nauw samen met de Raod veur ’t Limburgs, een commissie die in het leven is geroepen door Gedeputeerde Staten om zorg te dragen voor het Limburgs, en Veldeke Limburg, de organisatie die de Limburgse taal en de Limburgse volkscultuur bevordert en activiteiten organiseert zoals de Declamatiewedstrijd voor kinderen en de Veldeke Literatuurprijs.

Kijk voor meer informatie over de Limburgse streektaal ook eens op de website www.limburgsedialecten.nl.  

 
streektaal agenda
  • 21 april 2015 19:30 - 21:00samenwerkings activiteit Netwerkbijeenkomst 'Het creatieve proces' - van verhaal naar film
    Datum: dinsdag 21 april 2015 van 19.30 (inloop vanaf 19.00) tot 21.00 uur
    Locatie: Filmhuis De Spiegel (SCHUNCK*,…
    Datum: dinsdag 21 april 2015 van 19.30 (inloop vanaf 19.00) tot 21.00 uur
    Locatie: Filmhuis De Spiegel (SCHUNCK*, Bongerd 18) Heerlen
    Prijs: gratis voor Cinesud én CineLOVA leden en € 5,- (excl. btw) voor niet-leden van beide platforms.
    Aanmelden: Leden van Cinesud en personen die niet lid zijn van Cinesud en CineLOVA melden zich aan via de website van Cinesud. Leden van CineLOVA kunnen zich aanmelden via cinelova@gmail.com.

    Op dinsdag 21 april a.s. om 19.30 uur organiseert Cinesud, in samenwerking met CineLOVA, Dutch Mountain Film Festival en Filmhuis De Spiegel, een netwerkbijeenkomst waarin het creatieve proces van makers in verschillende disciplines centraal staat.

    Mijn Film
    In het kader van het Jaar van de Mijnen zijn de afgelopen periode enkele korte, poëtische films van twee minuten vervaardigd door regionale filmers. Het centrale thema van de films is 'de mijn(steenberg)'. De films zijn gebaseerd op een tekst van maximaal 400 woorden, vervaardigd door regionale schrijvers. Bij de films zijn vervolgens originele scores gecomponeerd. Tijdens de bijeenkomst van 21 april worden de korte films vertoond, zullen enkele teksten worden voorgedragen en zullen we met deze makers in verschillende disciplines in gesprek gaan over hoe zij vanuit één centraal en ruim te interpreteren thema tot een creatief eindproduct komen, zowel in schrift, als op beeld. www.mijnfilm.eu.

    Robin Peeters
    Verwant hieraan zullen we in gesprek gaan met filmmaker Robin Peeters van filmproductiebedrijf Mosasaurusfilm. Robin maakte de afgelopen jaren vele producties waarin hij voornamelijk met historische thema's aan de slag ging. Ook met hem zullen we de diepte in gaan om inzicht te krijgen in hoe het creatieve proces van een (film)maker verloopt. Waar haal je inspiratie vandaan? Wat zijn manieren om een onderwerp of thema te benaderen? Hoe ga je zo efficiënt en effectief mogelijk om met begrenzingen en beperkingen binnen een thema of format van een productie?

    Aansluitend zal er ook nog een korte film in première gaan van een jonge, regionale maker, Coen Leuven. Coen maakte onlangs met eigen middelen en in een paar dagen tijd de korte film Instinct, met in de hoofdrollen Sem Huth en Maarten Brorens. Tijdens de bijeenkomst wordt de film voor het eerst op het witte doek vertoond. Patricia Peters, consulent film & fotografie bij het Huis voor de Kunsten Limburg zal tot slot nog een filmwedstrijd aankondigen van CineLOVA: een wedstrijd waarbij regionale schrijvers, toneelspelers, componisten en filmers worden samengebracht. 

    Meer info: www.cinesud.nl en www.cinelova.nl 
  • 18 mei 2015 19:30 - 21:00 Lezing Leonie Cornips - Tweetalig opgroeien in dialect en standaardtaal
    De ABN-campagnes van de jaren 60 en 70 bestreden het dialect als thuistaal, omdat dit geassocieerd werd met achterstand…
    De ABN-campagnes van de jaren 60 en 70 bestreden het dialect als thuistaal, omdat dit geassocieerd werd met achterstand in de verwerving van de standaardtaal. Ondertussen is er heel wat onderzoek uitgevoerd dat het tegendeel aantoont: opgroeien in meertaligheid zorgt voor extra neurale stimulansen. De verwerving van twee talen op kinderleeftijd is wederzijds stimulerend, het vergroot de taalgevoeligheid en vertraagt dementie op latere leeftijd.

    Jared Diamond (University of California) ontdekte dat meertaligheid ook een positieve invloed heeft op de uitvoerende werking van het menselijk brein (o.a. door betere concentratie). Neurowetenschapper Ellen Bialystok van de York University in Toronto-Canada bevestigde dit en beklemtoonde de positieve invloed van meertaligheid op de metalinguïstische ontwikkeling (gevoel voor de onderliggende structuur van talen). Het PRIMA-cohortonderzoek (1994-2005) in samenwerking met het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen vergeleek kleuters die eentalig in het Nederlands werden opgevoed met kleuters die tweetalig in het dialect en de standaardtaal werden grootgebracht. Ook dit toonde een hogere taalvaardigheid aan bij kinderen die het Limburgs als moedertaal meekregen naast het Nederlands als schooltaal.

    Het afgelopen jaar deed Leonie Cornips (bijzonder hoogleraar Universiteit Maastricht en Meertens Instituut Amsterdam) een gelijkaardig onderzoek op scholen in Elsloo en omgeving, bij honderd eentalig Nederlands sprekende kinderen van 6 tot 12 jaar en eenzelfde groep tweetalig Limburgs-Nederlands sprekende scholieren.

    Datum: 18 mei
    Aanvang: 19.30 uur
    Locatie: Universiteit Hasselt, campus Oude Gevangenis, auditorium Louis Roppe, Martelarenlaan 42, Hasselt
    Entree: € 3,- / € 2,- voor studenten

    De organisatie is in handen van de Universiteit voor het Maatschappelijk Belang i.s.m. de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde, Veldeke Bels(j) Limburg, de Raod veur 't Limburgs en Provincie Limburg

    Meer weten? Neem contact op met Felix Bergers via felixbergers@hotmail.com of +32 011/26 90 84 (namiddagen), +32 089/35 64 20. Inschrijven voor de lezing is niet nodig. 
streektaal nieuws
  • 20 april 2015 Eerste Remunjse Zeukbeukske
    Op vrijdag 17 april jl. werd het Eerste Remunjse Zeukbeukske gepresenteerd. Een initiatief van Jolanda van de…

    Op vrijdag 17 april jl. werd het Eerste Remunjse Zeukbeukske gepresenteerd. Een initiatief van Jolanda van de Rotten, waarbij Roermondse uitdrukkingen gebundeld en fotografisch weergegeven zijn. De foto’s en teksten staan door elkaar in het boekje, zodat de lezer de juiste helften bij elkaar moet zoeken. Ook zijn de Nederlandse betekenissen in het boekje te vinden en zijn de foto’s veelal in de Roermondse binnenstad genomen. Het boekje is te koop via diverse boekhandels en de VVV en kost € 9,90.

  • 20 april 2015 Campagne voor Limburgs dialect nodig
    Leonie Cornips is bijzonder hoogleraar voor taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht. Zij bestrijdt…

    Leonie Cornips is bijzonder hoogleraar voor taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht. Zij bestrijdt het hardnekkige vooroordeel dat dialect spreken door kinderen ten koste zou gaan van hun beheersing van het Nederlands en vindt ook dat dit vooroordeel via een campagne moet worden ontzenuwd. "Meertaligheid is juist goed voor kinderen!", beweert Leonie Cornips. In een interview met TV Limburg vertelt zij over haar leerstoel van de afgelopen vier jaar en de conclusies van het tot nu toe gedane onderzoek. Het onderzoek gaat over hoe het dialect in Limburg sociaal ingezet wordt.

  • 01 april 2015 Limburg in woord, geluid en beeld - wedstrijd voor schrijvers, toneelspelers, componisten en filmers
    CineLOVA, het nieuwe platform voor non-professionele filmers in Limburg, wil filmers in contact brengen met Limburgse…
    CineLOVA, het nieuwe platform voor non-professionele filmers in Limburg, wil filmers in contact brengen met Limburgse schrijvers van poëzie en proza, componisten en acteurs. In dat kader schrijft CineLOVA, in samenwerking met de LOVA, het Huis voor de Kunsten Limburg en de Nationale Organisatie van Audiovisuele Amateurs (NOVA), een creatieve wedstrijd uit waarbij amateurkunstbeoefenaars van alle leeftijden worden uitgenodigd om (een stukje) Limburg te beschrijven in een gedicht of verhaal , uit te drukken in een muziekstuk of te verbeelden in een eenakter of film.

    Hoe gaat het in zijn werk?
    Kies een onderwerp dat past binnen het thema ‘Limburg’ en verbeeld dat in je eigen kunstvorm. We zijn op zoek naar korte gedichten of verhalen in het Nederlands of Limburgs dialect van maximaal 500 woorden, eenakters van 10 minuten, muziekstukken van 3 minuten of kortfilms van maximaal 5 minuten. Meld je vóór 1 september 2015 aan via cinelova@gmail.com en beschrijf je ‘kunstact’. Je ontvangt een uitnodiging voor een presentatiemoment in oktober 2015. Tijdens die presentatie selecteren we de beste acts.

    De makers die tijdens de presentatie worden geselecteerd, krijgen een gratis podium aangeboden tijdens het NOVA Filmfestival (hét festival met de beste amateurfilms van Nederland) op 7 en 8 november a.s. in Theater De Maaspoort in Venlo. Daar wordt een top vier samengesteld van de beste acts. De schrijver, toneelspeler(s), muzikant én filmer die het thema ‘Limburg’ het beste en op meest originele wijze weten te verbeelden, winnen mooie prijzen! De geselecteerde deelnemers krijgen een proefabonnement van één jaar aangeboden voor het platform CineLOVA. De makers in kwestie krijgen daarnaast de kans om gezamenlijk één nieuwe kortfilm te maken waarvoor een klein budget beschikbaar wordt gesteld. De winnende schrijver mag een verhaal of scenario aanleveren, de filmer mag de film produceren, de toneelspeler(s) mogen in de film acteren en de muzikant mag passende muziek bij de film componeren. Jouw individuele act kan dus leiden tot een gezamenlijk en uniek filmproject met amateurkunstbeoefenaars van andere kunstdisciplines. Doe mee! Creëer een mooi kunstwerk en wij zorgen voor een podium en publiciteit. Je houdt er naast een bijzondere ervaring ook bruikbare contacten voor je kunstloopbaan aan over.

    Kijk voor meer info op www.cinelova.nl.

    Over CineLOVA
    CineLOVA is een initiatief van de Limburgse Organisatie van Audiovisuele Amateurs (LOVA) en het Huis voor de Kunsten Limburg. Het platform bestaat uit een online portal: www.cinelova.nl. Beginnende en gevorderde amateurfilmers (jong en oud) kunnen hier terecht voor informatie over het maken van een goede productie, advies, leuke filmactiviteiten, -festivals en -workshops in Limburg. CineLOVA is ook de plek waar men schrijvers kan ontmoeten die teksten beschikbaar stellen voor verfilming, muzikanten die muziek willen componeren voor een film en amateurtoneelspelers die ook in een film willen acteren. Gedurende het jaar worden diverse activiteiten georganiseerd waarbij je jouw filmproductie kunt tonen, feedback krijgt op je werk of samen met andere filmers en kunstbeoefenaars (amateur en prof) producties kunt maken van de hoogst haalbare kwaliteit.
      lees meer…
  • 31 maart 2015 Dialectsite 'Mestreechtertaol' beste in taalsector
    De vorig jaar gelanceerde dialectwebsite www.mestreechtertaol.nl is in Gent verkozen tot ‘beste website in de…
    De vorig jaar gelanceerde dialectwebsite www.mestreechtertaol.nl is in Gent verkozen tot ‘beste website in de  taalsector’.

    De site, opgezet door Roger Weijenberg, kreeg 42 procent van de stemmen van het publiek. De wedstrijd was een initiatief van De Taalsector, een Belgisch taalgenootschap. Genomineerd waren diverse initiatieven in België en Nederland. Voor de jonge website over ’t Mestreechs is de prijs, een oorkonde, een mooi compliment.

    Weijenberg lanceerde de website vorig jaar. Naast een woordenboek met vertalingen bevat mestreechtertaol.nl ook rijmwoorden en spreekwoorden in het dialect. De site werd onder meer geprezen door het Meertens Instituut, dat zich landelijk bezighoudt met talen en dialecten.
  • 23 maart 2015 Dialect van Helden online op www.limburgsespelling.nl
    Met behulp van de website www.limburgsespelling.nl kunt u leren hoe u de diverse klanken van de Limburgse streektaal…
    Met behulp van de website www.limburgsespelling.nl kunt u leren hoe u de diverse klanken van de Limburgse streektaal kunt schrijven. De website bevat informatie en oefeningen voor het leren schrijven van Limburgse woorden als paol (‘paal’), sjaop (‘schaap’), väöl (‘veel’), brandj (‘brand’), brögke (‘bruggen’) en zjwaor (‘zwaar’).

    De schrijfwijze van de verschillende Limburgse klanken is gebaseerd op de Spelling 2003 voor de Limburgse dialecten, die terug te voeren is op de al langer bestaande Veldeke-spelling. 

    Op de website waren al 15 dialecten, verspreid door heel Limburg, te vinden. Maar sinds kort is daar het dialect van Helden aan toegevoegd.

    Bezoek de website om uw schrijfwijze onder de loep te nemen!
  • 17 maart 2015 Schrijf mee aan Platbook 14: Grenze
    Voor Platbook 14, dat dit voorjaar verschijnt, kunnen Limburgse schrijvers tot 30 april a.s. eigen werk insturen…
    Voor Platbook 14, dat dit voorjaar verschijnt, kunnen Limburgse schrijvers tot 30 april a.s. eigen werk insturen met als thema ‘Grenzen’. Ria Oomen-Ruijten, oud-Europarlementariër, maakt als redacteur een keuze uit het ingezonden werk en stelt de inleiding samen. De nieuwe editie van Platbook wordt gepresenteerd in mei.

    Iedereen die in het Limburgs schrijft, kan een tekst insturen. De redactie ziet dit keer, ook vanwege het thema, een veelheid van soorten teksten: gedichten, verhalen, columns, monologen, toneel, liedteksten etc. Om zoveel mogelijk mensen een kans op publicatie te geven, mogen de teksten niet langer zijn dan 600 woorden. De redactie denkt dat het fenomeen grenzen een goede inspiratie kan zijn. We kunnen de grenzen letterlijk nemen als in landsgrenzen, maar zeker ook figuurlijk als in: hoe ver kun je gaan? Wanneer ga je over een bepaalde grens? Waar gaat iets te ver?

    Ria Oomen-Ruijters zat ruim 25 jaar in het Europees Parlement als vertegenwoordiger van het CDA. De Limburgse is uit Maasbracht afkomstig en zegt: "In de mooie streek waar ik ben geboren en getogen en waar de landsgrenzen van Duitsland en België slechts een tiental kilometers van elkaar verwijderd zijn, is het Europa van de burger al lange tijd een vanzelfsprekendheid. Europa is een waardengemeenschap die solidariteit moet uitstralen: solidariteit met de burgers hier en elders. Europa beheerst ons leven van alledag vaak zonder dat we er erg in hebben."

    Teksten kunnen tot 30 april a.s. worden aangeleverd bij uitgeverij TIC, via paul@uitgeverijtic.nl. Indien het werk van een schrijver wordt geselecteerd, dan ontvangt hij of zij een uitnodiging voor de boekpresentatie en een gratis exemplaar van Platbook 14.

    lees meer…
  • 24 februari 2015 Veldeke Limburg presenteert Jaarboek 2014
    Veldeke Limburg zet zich al bijna 90 jaar in voor de bevordering van de aandacht voor het Limburgse immateriële…
    Veldeke Limburg zet zich al bijna 90 jaar in voor de bevordering van de aandacht voor het Limburgse immateriële erfgoed. Jaarlijks brengt de vereniging een jaarboek uit. De publicatie geeft een mooi en actueel beeld van het beleid dat de vereniging voor ogen staat en de vele activiteiten die zij organiseert. Vrijdag 27 februari a.s. om 19.00 uur presenteert Veldeke-Limburg het Jaarboek 2014. Naast een overzicht en uitvoerige beschrijving van de activiteiten in 2014, bevat dit boek ook resultaten van diverse onderzoeken naar de Limburgse streektaal, portretten van Limburgse schrijvers en dichters en een stand van zaken omtrent een geschiedenis van de literatuur in Limburg. De presentatie van het Jaarboek 2014 vindt plaats in Kasteel Groot-Buggenum (Loorderstraat 3) in Grathem. Het eerste exemplaar van het boek wordt overhandigd aan dr. Lou Spronck. Spronck geeft tijdens de presentatie een lezing over de Limburgportal op de DBNL site (Digitale Bibliotheek Nederlandse Letteren) en de ‘Geschiedenis van de Literatuur in Limburg’, een publicatie die in 2015 zal verschijnen. De presentatie wordt muzikaal omlijst door de Limburgstalige damesgroep ‘Op Geveul’. Het Jaarboek 2014 is vanaf maandag 2 maart a.s. te bestellen via de webshop van het Huis voor de Kunsten Limburg.

    In het 232 pagina's tellende en rijk geïllustreerde Jaarboek 2014 staat onder andere een artikel over het grootschalige onderzoek van Jelske Dijkstra naar de cognitieve voordelen van meertaligheid. Een onderzoek dat ongetwijfeld weer nieuwe belangrijke gegevens oplevert in de discussie over de waarde van meertaligheid. Een ander taalkundig onderzoek dat in jaarboek wordt beschreven, is het onderzoek van Stefanie Ramachers van de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij onderzoekt de vraag hoe baby’s en kinderen een bepaald aspect van de Limburgse dialecten leren, namelijk het onderscheid tussen sleep- en stoottoon. Eén van de meest kenmerkende eigenschappen van het Limburgs.

    Roeland van Hout belicht in het jaarboek een onderwerp dat steeds opnieuw tongen losmaakt: de spelling van Limburgse dialecten. Voor het Limburgs bestaat sinds een jaar of tien de Spelling 2003 voor de Limburgse dialecten, die het mogelijk maakt alle Limburgse dialecten op een uniforme manier te schrijven. Sinds 2013 is er ook een website waarmee de Limburgse spelling thuis, achter de computer geoefend kan worden: www.limburgsespelling.nl.

    Ook het schutterswezen komt aan bod in het jaarboek. Het is immers een van de meest kenmerkende onderdelen van het Limburgse immateriële erfgoed. In veel Limburgse plaatsen zijn tot de dag van vandaag schutterijen actief en het Oud Limburgs Schuttersfeest behoort tot de hoogtepunten van het Limburgse culturele leven. Niet voor niets werd het OLS in 2014 door Nederland erkend als cultureel immaterieel erfgoed nadat dat in Vlaanderen al eerder was gebeurd. Luc Wolters beschrijft in het Jaarboek 2014 de historie en ontwikkeling van de schutterijen en schuttersfeesten en geeft een overzicht van de huidige stand van zaken in Belgisch- en Nederlands-Limburg.

    Traditiegetrouw worden in het jaarboek ook weer de teksten van de prijswinnaar en van de genomineerden van de Veldeke Literatuurpries opgenomen.

    Het Jaarboek 2014 van Veldeke Limburg is vanaf maandag 2 maart a.s. voor € 20,- (excl. verzendkosten) te bestellen in de webshop van het Huis voor de Kunsten Limburg. Kijk voor meer informatie op www.limburgsedialecten.nl of www.veldeke.net

    Kijk hier voor een video-impressie van de presentatie door omroep 3ML.
meer nieuws…
prikbord
Er zijn geen prikbordberichten
nieuwsbrief
Wilt u op de hoogte blijven van nieuws en activiteiten binnen de discipline Streektaal? Meld u dan op deze pagina aan voor de digitale nieuwsbrief.
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies, in verband met de werking van social media en Google Analytics.
Zo kunnen wij de site steeds verder verbeteren. Er worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen.

Wilt u cookies toestaan?